Pháp: Thách thức định nghĩa 'ngôi nhà nồi hơi nhiệt' giữa các đợt nắng nóng

Trong bối cảnh nước Pháp đang trải qua đợt sóng nhiệt gay gắt thứ ba chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng, khái niệm 'ngôi nhà nồi hơi nhiệt' (bouilloire thermique) đã trở thành tâm điểm của các cuộc thảo luận. Thuật ngữ này ám chỉ những căn hộ kém cách nhiệt, trở nên không thể ở được khi nhiệt độ tăng cao, nhưng hiện vẫn chưa có một chỉ số chính thức nào giúp xác định chính xác loại hình nhà ở này.

Sóng nhiệt và mối lo ngại về sức khỏe cộng đồng

Nước Pháp đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, với các đợt nắng nóng cực độ ngày càng trở nên thường xuyên và dữ dội. Chỉ riêng đợt nắng nóng hồi tháng Sáu vừa qua đã gây ra hơn 2.000 ca tử vong bổ sung trên toàn quốc. Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong tại nhà đã tăng gần gấp đôi (91%) chỉ trong một tuần, theo số liệu từ Cơ quan Y tế Công cộng Pháp (Santé publique France). Những con số đáng báo động này đã làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng nhà ở trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.

'Ngôi nhà nồi hơi nhiệt': Một khái niệm mới cho vấn đề cũ

Khái niệm 'bouilloire thermique' lần đầu tiên được Quỹ Nhà ở (Fondation pour le Logement) đưa ra vào năm 2023. Theo bà Maider Olivier, cán bộ vận động chính sách của Quỹ, trước đây, các chuyên gia trong ngành xây dựng chỉ nói về 'sự thoải mái mùa hè' (confort d'été). Tuy nhiên, cách diễn đạt này không thể hiện hết sự khổ sở của những người dân sống trong các căn nhà bị ảnh hưởng, cũng như không làm nổi bật khía cạnh bất bình đẳng xã hội và đặc biệt là vấn đề sức khỏe cộng đồng mà nó gây ra. Mục tiêu của Quỹ Nhà ở là tạo ra một khái niệm đối trọng với 'passoires thermiques' (nhà ở 'sàng nhiệt') – những căn nhà kém cách nhiệt khiến việc sưởi ấm vào mùa đông trở nên khó khăn và tốn kém. Bà Olivier nhấn mạnh rằng, việc mọi người tử vong vì nóng bức ngay trong chính ngôi nhà của mình là một thực tế đáng báo động, cho thấy sự thiếu hụt trong khả năng bảo vệ của nhà ở trước các đợt nắng nóng.

Thách thức trong việc xác định và giải quyết

Mặc dù các hiệp hội đã nhiều lần kêu gọi, cho đến nay vẫn chưa có một chỉ số chính thức nào được công nhận để xác định một cách chính xác liệu một căn nhà có phải là 'nồi hơi nhiệt' hay không. Điều này gây khó khăn cho cả người dân trong việc nhận biết rủi ro và các cơ quan chức năng trong việc đưa ra chính sách hỗ trợ phù hợp. Hiện tại, có một số chỉ số liên quan đến khả năng sinh hoạt của nhà ở trong điều kiện nắng nóng, nhưng chúng vẫn chưa đủ để định nghĩa chính xác một ngôi nhà trở nên không thể ở được khi nhiệt độ cao. Một trong số đó là 'chỉ số tiện nghi mùa hè thụ động' (indicateur de confort d'été passif), không bao gồm điều hòa không khí. Chỉ số này được thể hiện bằng ba biểu tượng màu xanh lá cây, cam và đỏ, tương ứng với mức độ tiện nghi tốt, trung bình hoặc không đủ. Chỉ số này có tính đến sự hiện diện của rèm cửa sổ, quạt thông gió, và độ 'quán tính' của ngôi nhà – tức là khả năng tường giữ được sự mát mẻ. Tuy nhiên, những chỉ số này vẫn chỉ mang tính chất tham khảo và không có tính ràng buộc pháp lý.