Ancols Pháp: Nhiều đơn vị nhà ở xã hội có tiềm lực nhưng chưa đầu tư đủ

Một nghiên cứu mới đây từ Cơ quan kiểm soát nhà ở xã hội quốc gia (Ancols) tại Pháp đã hé lộ một nghịch lý đáng chú ý: một số lượng đáng kể các tổ chức nhà ở xã hội (HLM) đang nắm giữ nguồn tài chính dồi dào nhưng lại chưa thực hiện đủ mức đầu tư cần thiết vào việc xây dựng mới hoặc cải tạo nhà ở. Phát hiện này đặt ra nhiều câu hỏi về hiệu quả phân bổ nguồn lực trong bối cảnh Pháp vẫn đang đối mặt với nhu cầu lớn về nhà ở giá cả phải chăng và cải thiện chất lượng các căn hộ hiện có.

Tình trạng “có tiền nhưng chưa chi” trong ngành nhà ở xã hội

Theo báo cáo được Ancols công bố vào thứ Ba vừa qua, tình trạng các tổ chức HLM (Habitations à Loyer Modéré – nhà ở cho thuê với giá phải chăng) có tiềm lực tài chính tốt nhưng lại đầu tư dưới mức trung bình của ngành đang khá phổ biến. Cụ thể, trong số các đơn vị có tình hình tài chính vững mạnh, có tới 28% lại đầu tư ít hơn mức trung bình của toàn ngành. Nghiên cứu chỉ rõ, trong tổng số 332 tổ chức HLM trên toàn nước Pháp, có 92 đơn vị đã đầu tư dưới mức tỷ lệ trung bình là 5% tài sản vào năm 2024, mặc dù họ có một nguồn tiền mặt dồi dào trong trung hạn. Các tổ chức này hiện đang quản lý khoảng 23% tổng số lượng nhà ở xã hội tại Pháp. Ancols ước tính rằng, nếu 92 tổ chức HLM này thực hiện đầu tư 5% tài sản của mình theo đúng mức trung bình của ngành, điều đó sẽ tạo ra thêm một khoản đầu tư trị giá 1 tỷ euro. Khoản tiền này có thể giúp xây dựng khoảng 5.000 căn hộ mới hoặc cải tạo gần 15.700 căn hộ hiện có. Đáng lo ngại hơn, đối với 48 trong số các văn phòng HLM này, tình trạng dưới đầu tư đã diễn ra một cách 'kinh niên' kể từ năm 2022. Báo cáo cũng lưu ý rằng các đơn vị này thường tọa lạc ở những 'khu vực ít căng thẳng' hơn về nhu cầu nhà ở, nơi áp lực về nhà ở không quá lớn.

Nguồn lực dồi dào và thách thức cải tạo nhà ở

Nghiên cứu của Ancols còn chỉ ra rằng 92 tổ chức này hiện có khoảng 2,5 tỷ euro 'quỹ có thể huy động' – tức là năng lực đầu tư vượt quá ngưỡng đảm bảo sức khỏe tài chính tốt. Trong khi đó, họ đang phải đối mặt với nhu cầu chi từ 1,35 tỷ đến 2 tỷ euro để thực hiện cải tạo nhiệt cho các căn hộ được xếp loại E, F hoặc G theo 'chẩn đoán hiệu suất năng lượng' (Diagnostic de Performance Énergétique - DPE). Đây là những căn hộ được gọi là 'passoires thermiques' (nhà ở tiêu tốn năng lượng), gây lãng phí năng lượng và có tác động tiêu cực đến môi trường. Việc cải tạo các 'passoires thermiques' trở nên cấp bách hơn bao giờ hết, đặc biệt với sự ra đời của Luật Khí hậu và Khả năng phục hồi (Loi Climat et résilience) tại Pháp, vốn dần dần cấm cho thuê các loại hình nhà ở này. Tin vui là phần lớn các tổ chức HLM này – cụ thể là 54 đơn vị, chiếm 59% số đơn vị dưới đầu tư – đều có đủ nguồn tài chính để cải tạo các căn hộ năng lượng kém hiệu quả và tuân thủ luật pháp.

Thiếu chiến lược đầu tư và giải pháp từ Ancols