Vụ án Thượng nghị sĩ Pháp bị điều tra tham nhũng: Yêu cầu gỡ bỏ quyền miễn trừ lần hai

Trong một diễn biến pháp lý đáng chú ý tại Pháp, Thượng nghị sĩ Francis Szpiner, thuộc đảng Les Républicains (LR), vừa chính thức bị buộc tội tham nhũng thụ động. Theo thông báo từ Công tố viên Paris, một yêu cầu mới về việc gỡ bỏ quyền miễn trừ nghị sĩ của ông đã được gửi lên Thượng viện, nhằm mở đường cho việc áp dụng một "biện pháp an ninh" trong quá trình điều tra.

Cáo buộc liên quan đến nhà ở xã hội và quan hệ cá nhân

Ông Francis Szpiner, từng giữ chức Thị trưởng Quận 16 Paris trước khi trở thành Thượng nghị sĩ, đang đối mặt với những cáo buộc nghiêm trọng. Cụ thể, ông bị tình nghi đã phân bổ một căn hộ nhà ở xã hội cho một phụ nữ, đổi lại là các quan hệ cá nhân. Đây là một vấn đề đặc biệt nhạy cảm tại Pháp, nơi quỹ nhà ở xã hội (logement social) đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chỗ ở cho các đối tượng có thu nhập thấp và trung bình, và việc phân bổ luôn được giám sát chặt chẽ để đảm bảo công bằng. Theo thông tin ban đầu, người phụ nữ liên quan trong vụ án đã chủ động liên hệ với ông Szpiner qua mạng xã hội để tìm kiếm nhà ở xã hội. Hồ sơ điều tra hiện có nhiều tin nhắn trao đổi giữa hai người. Người phụ nữ này khai nhận đã có quan hệ cá nhân với ông Szpiner ba lần, trong đó ít nhất một lần tại văn phòng của ông ở Tòa thị chính Quận 16 và một lần tại chính căn hộ nhà ở xã hội được cấp. Ông Szpiner bị cáo buộc đã yêu cầu được đến thăm căn hộ này ngay sau khi cấp, với mục đích để người phụ nữ "cảm ơn" ông. Phía ông Szpiner kiên quyết phủ nhận mọi cáo buộc.

Quyền miễn trừ nghị sĩ và hai lần yêu cầu gỡ bỏ

Quyền miễn trừ nghị sĩ (immunité parlementaire) là một đặc quyền pháp lý được hiến định tại Pháp, bảo vệ các thành viên Quốc hội (gồm Thượng viện và Hạ viện) khỏi các hành vi truy tố pháp lý trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhằm đảm bảo họ có thể hoạt động độc lập mà không bị cản trở. Tuy nhiên, quyền này không phải là tuyệt đối và có thể bị gỡ bỏ theo yêu cầu của cơ quan tư pháp, sau khi được cơ quan lập pháp liên quan (trong trường hợp này là Thượng viện) xem xét và chấp thuận. Đây là lần thứ hai cơ quan công tố yêu cầu Thượng viện gỡ bỏ quyền miễn trừ của ông Szpiner. Lần đầu tiên, vào tháng 1, yêu cầu đã được đưa ra để các nhà điều tra có thể triệu tập ông để tạm giữ (garde à vue) – một biện pháp tạm thời để lấy lời khai và thu thập thông tin. Yêu cầu này đã được Văn phòng Thượng viện (Bureau du Sénat) chấp thuận vào ngày 28 tháng 5 vừa qua. Sau khi bị buộc tội chính thức (mise en examen) vào ngày 9 tháng 7, ông Szpiner không bị áp dụng biện pháp giám sát tư pháp (contrôle judiciaire) ngay lập tức, do yêu cầu gỡ miễn trừ ban đầu chưa được Thượng viện xử lý kịp thời để áp dụng các biện pháp này.

Diễn biến mới: Yêu cầu "biện pháp an ninh" và quy trình tại Thượng viện

Vào ngày 7 tháng 7, Công tố viên Paris Laure Beccuau đã gửi một yêu cầu mới lên Thượng viện để gỡ bỏ quyền miễn trừ của ông Szpiner, với mục đích "cân nhắc một biện pháp an ninh" (mesure de sûreté). Trong hệ thống pháp luật Pháp, "biện pháp an ninh" là một khái niệm rộng, có thể bao gồm từ các biện pháp giám sát tư pháp nghiêm ngặt hơn cho đến tạm giam trước khi xét xử (détention provisoire), tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cáo buộc và nguy cơ đối với trật tự công cộng hoặc quá trình điều tra. Theo quy trình thông thường, yêu cầu này đã được chuyển đến Thượng viện và sẽ được Văn phòng Thượng viện xem xét vào phiên họp tiếp theo, dự kiến vào ngày 16 tháng 7 năm 2026. Quyết định của Văn phòng Thượng viện sẽ có ý nghĩa then chốt trong việc xác định liệu các biện pháp pháp lý tiếp theo có thể được áp dụng đối với Thượng nghị sĩ Szpiner hay không. Trong khi đó, người phụ nữ liên quan trong vụ án cũng đã bị buộc tội tham nhũng chủ động một quan chức dân cử và đã bị đặt dưới sự giám sát tư pháp, bao gồm lệnh cấm liên lạc với ông Francis Szpiner.