Tòa án Kiểm toán Pháp chỉ trích quy trình kỷ luật cảnh sát thiếu minh bạch

Tòa án Kiểm toán Pháp (Cour des comptes) vừa công bố một báo cáo gây chú ý, trong đó chỉ trích gay gắt về sự thiếu minh bạch và chậm trễ kéo dài trong các quy trình kỷ luật đối với cảnh sát quốc gia và hiến binh. Báo cáo nhấn mạnh rằng những tồn đọng này đang làm suy yếu niềm tin của công chúng vào lực lượng thực thi pháp luật.

Tình trạng đáng ngại trong quy trình kỷ luật

Theo báo cáo được công bố vào thứ Hai vừa qua, Tòa án Kiểm toán Pháp – một cơ quan độc lập có vai trò kiểm toán và đánh giá hiệu quả hoạt động của các tổ chức công – nhận định rằng các cơ chế kiểm soát nội bộ đối với lực lượng cảnh sát và hiến binh còn 'thiếu minh bạch'. Quy trình xử lý vi phạm bị đánh giá là 'khó hiểu, quản lý chưa hiệu quả và đặc biệt là kéo dài một cách quá mức'. Cụ thể, báo cáo chỉ ra rằng khoảng thời gian từ khi xảy ra hành vi vi phạm đến khi hình thức kỷ luật được đưa ra có thể lên tới ba năm đối với các hình phạt nặng nhất trong lực lượng cảnh sát. Trong khi đó, con số này ở lực lượng hiến binh cũng lên đến hơn một năm. Tòa án Kiểm toán khuyến nghị cần 'giảm đáng kể' thời gian chờ đợi này để đảm bảo tính kịp thời và hiệu quả của các biện pháp xử lý.

Bản chất các vi phạm và con số thống kê

Trong năm 2023, đã có hơn 2.100 trường hợp cảnh sát bị xử lý kỷ luật và hơn 3.100 trường hợp hiến binh phải đối mặt với các hình thức kỷ luật. Tuy nhiên, báo cáo cũng làm rõ rằng phần lớn các biện pháp trừng phạt này liên quan đến các vấn đề về kỷ luật chung hoặc những hành vi thiếu gương mẫu trong đời sống riêng tư của các sĩ quan, chứ không phải các lỗi đạo đức nghề nghiệp phát sinh trong quá trình tương tác trực tiếp với người dân. Điều này cho thấy mặc dù số lượng kỷ luật khá lớn, nhưng trọng tâm của các vi phạm không hoàn toàn nằm ở những vấn đề gây tranh cãi nhất trong quan hệ giữa lực lượng chức năng và công chúng. Việc làm rõ bản chất các vi phạm giúp cộng đồng có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình, tránh những suy diễn không chính xác và hiểu rõ hơn về những khía cạnh cần cải thiện trong đạo đức nghề nghiệp cũng như kỷ luật chung của lực lượng cảnh sát và hiến binh Pháp.

Kiến nghị nhằm tăng cường minh bạch và khôi phục niềm tin

Để giải quyết 'sự thiếu hụt minh bạch đáng kể đang làm tổn hại đến mối liên kết tin cậy' giữa lực lượng chức năng và người dân, báo cáo của Tòa án Kiểm toán đã đưa ra nhiều khuyến nghị quan trọng. Những đề xuất này được xây dựng dựa trên chiến dịch lấy ý kiến công chúng vào năm 2023, cho thấy sự lắng nghe từ phía các cơ quan nhà nước. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc mở rộng các hội đồng kỷ luật để cho phép các quan sát viên bên ngoài bộ ngành tham gia, nhằm tăng cường tính khách quan. Ngoài ra, báo cáo cũng khuyến nghị hài hòa hóa các quy trình và thực tiễn giữa cảnh sát quốc gia và hiến binh, vốn có những khác biệt nhất định. Việc triển khai các công cụ công nghệ thông tin để theo dõi tiến độ xử lý kỷ luật và công bố 'bản tóm tắt ẩn danh của mỗi hình phạt kỷ luật nghiêm trọng', trong đó nêu rõ các hành vi vi phạm, cũng là những điểm nhấn quan trọng. Đặc biệt, để phòng ngừa các sai phạm về đạo đức, Tòa án Kiểm toán còn đề xuất tăng cường đào tạo cho các sĩ quan và thử nghiệm việc 'kích hoạt camera đeo trên người một cách có hệ thống' trong các tình huống cần thiết.