Pháp: Dự luật về quyền sử dụng vũ khí của lực lượng an ninh gây tranh cãi

Một dự luật mới tại Pháp, nhằm thiết lập giả định về việc sử dụng vũ khí hợp pháp cho các lực lượng thực thi pháp luật, đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các tổ chức phi chính phủ và nhiều nghị sĩ phe tả. Trong khi những người ủng hộ cho rằng đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ cảnh sát và hiến binh, thì các nhà phê bình lại gọi đây là một "giấy phép giết người", lo ngại về những tác động tiêu cực đến công lý và quyền công dân.

Bối cảnh và nội dung cốt lõi của dự luật

Dự luật gây tranh cãi này được trình bởi Nghị sĩ Eric Pauget thuộc đảng Les Républicains (Đảng Cộng hòa), một trong những đảng chính trị lớn tại Pháp. Ban đầu, văn bản dự kiến quy định rõ ràng về giả định "tự vệ chính đáng" cho lực lượng an ninh khi họ sử dụng vũ khí. Tuy nhiên, một sửa đổi cấp bộ đã được đưa ra để điều chỉnh cách diễn đạt, nhằm đảm bảo sự ủng hộ từ các nhóm khác trong liên minh cầm quyền. Theo nội dung hiện tại, dự luật quy định rằng "khi sử dụng vũ khí, cảnh sát và hiến binh được giả định là đã hành động" trong khuôn khổ pháp luật. Điều quan trọng là giả định này "có thể bị bác bỏ bởi bất kỳ bằng chứng ngược lại nào". Việc Quốc hội Pháp (Assemblée nationale) tiếp tục xem xét dự luật này vào cuối ngày thứ Ba, sau khi đã thảo luận gần như hoàn tất vào tháng Giêng, cho thấy mức độ cấp bách và tầm quan trọng mà một số chính trị gia muốn thúc đẩy. Đây không chỉ là một vấn đề pháp lý đơn thuần mà còn là một cuộc tranh luận sâu sắc về vai trò, quyền hạn của lực lượng an ninh và quyền lợi của công dân trong một xã hội dân chủ.

Quan điểm ủng hộ: Bảo vệ những người bảo vệ chúng ta

Những người ủng hộ dự luật lập luận rằng đây là một bước đi cần thiết để bảo vệ cảnh sát và hiến binh – những người hàng ngày đối mặt với hiểm nguy để đảm bảo an ninh trật tự. Nghị sĩ Eric Pauget, tác giả của dự luật, đã nhấn mạnh rằng đây là "thời điểm cuối cùng của nhiệm kỳ để gửi đi một thông điệp" và "bảo vệ những người bảo vệ chúng ta". Ông cho rằng dự luật sẽ mang lại sự an tâm và hỗ trợ pháp lý cho lực lượng an ninh trong những tình huống khó khăn. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez cũng đã lên tiếng bảo vệ dự luật vào thứ Hai. Ông giải thích rằng ngay cả khi có video về một vụ việc, điều đó không nhất thiết chứng minh cảnh sát đã không tuân thủ quy định. Thay vào đó, "điều đó có thể được xác định bởi những kết luận khác, và công tố viên sẽ là người quyết định". Quan điểm này ngụ ý rằng dự luật không phải là sự miễn trừ trách nhiệm hoàn toàn, mà là một cơ chế pháp lý để đảm bảo công bằng cho lực lượng an ninh trong quá trình điều tra, trước khi mọi bằng chứng được làm rõ.

Phản ứng dữ dội từ phe đối lập và xã hội dân sự

Tuy nhiên, dự luật đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ toàn bộ phe tả và các tổ chức xã hội dân sự. Họ coi đây là một bước lùi nghiêm trọng đối với nền pháp quyền và quyền con người tại Pháp. Nghị sĩ môi trường Pouria Amirshahi đã bày tỏ sự lo ngại sâu sắc, cảnh báo rằng Pháp đang "tiến tới một giấy phép giết người thực sự". Ông chỉ trích dự luật vì đã tạo ra "sự đảo ngược gánh nặng chứng minh hoàn toàn trái ngược với học thuyết hình sự đã làm nền tảng cho luật pháp của chúng ta trong hơn 50 năm qua". Theo luật hình sự Pháp, thông thường, bên công tố phải chứng minh tội lỗi của bị cáo. Việc dự luật này giả định hành động của cảnh sát là hợp pháp trừ khi có bằng chứng ngược lại, bị coi là chuyển gánh nặng chứng minh sang phía nạn nhân hoặc người bị ảnh hưởng, điều này làm suy yếu nguyên tắc cơ bản của công lý. Ông Amirshahi còn cảnh báo rằng "nếu phe cực hữu lên nắm quyền, họ thậm chí sẽ không cần phải ban hành luật mới vì luật này đã có sẵn", kêu gọi bỏ phiếu chống và nếu dự luật được thông qua, sẽ kháng nghị lên Hội đồng Hiến pháp (Conseil constitutionnel) – cơ quan có nhiệm vụ kiểm tra tính hợp hiến của các đạo luật. Sự phản đối không chỉ dừng lại ở nghị trường. Một bản kiến nghị trực tuyến đã thu thập được hơn 240.000 chữ ký tính đến 18 giờ chiều thứ Hai. Các nghị sĩ phe tả cũng đã tích cực chia sẻ bản kiến nghị này và kêu gọi người dân tham gia một cuộc biểu tình vào lúc 14 giờ gần Quốc hội, với sự góp mặt của "các gia đình nạn nhân" và đại diện từ các tổ chức như Ân xá Quốc tế (Amnesty International) và tập thể Save (Stop aux violences – Chấm dứt bạo lực).