Liên minh châu Âu xem xét biện pháp bảo vệ trẻ em trên mạng xã hội và AI

Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét các biện pháp mới nhằm bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên khỏi những rủi ro trên không gian mạng, bao gồm đề xuất về "tiếp cận phân cấp" và khả năng thiết lập "tuổi trưởng thành số" chung cho toàn khối. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia thành viên, trong đó có Pháp, đã và đang triển khai các quy định riêng để kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội của trẻ vị thành niên.

Bảo vệ tương lai trẻ em trên không gian số

Những thông báo gần đây từ Liên minh châu Âu cho thấy một sự quan tâm sâu sắc đến việc bảo vệ thế hệ trẻ trước những thách thức mà các nền tảng trực tuyến và trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại. Bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của giai đoạn thơ ấu đối với sự phát triển não bộ, một giai đoạn mà trẻ em cần được dành thời gian trong thế giới thực để vui chơi, kết bạn, học hỏi từ những sai lầm và tự xây dựng nhân cách, trước khi các thuật toán có thể định hình họ. Để củng cố cho định hướng này, Ủy ban châu Âu đã thành lập một ủy ban chuyên gia, do nhà dịch tễ học người Pháp Maria Melchior và chuyên gia tâm thần học trẻ em người Đức Jörg Fegert đồng chủ trì, nhằm đưa ra các khuyến nghị khoa học.

Hai khái niệm chính: "Tiếp cận phân cấp" và "Tuổi trưởng thành số"

Đề xuất trọng tâm mà EU đang cân nhắc là áp dụng cơ chế "tiếp cận phân cấp và theo từng độ tuổi" đối với mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến tiềm ẩn rủi ro. Điều này có nghĩa là quyền truy cập của trẻ em sẽ được điều chỉnh tùy theo lứa tuổi, thay vì một quy định chung. Song song đó, Brussels cũng đang nghiên cứu khả năng thiết lập một "tuổi trưởng thành số" chung cho toàn Liên minh châu Âu, tương tự như mô hình đã được Úc áp dụng. Khái niệm này ám chỉ một độ tuổi pháp lý mà tại đó cá nhân được coi là đủ trưởng thành để tự chịu trách nhiệm về việc sử dụng các dịch vụ số, đặc biệt là mạng xã hội. Việc này nhằm tạo ra một ranh giới rõ ràng hơn, giúp các nền tảng và phụ huynh dễ dàng quản lý hơn.

Hướng tới một quy định chung cho toàn châu Âu

Hiện tại, trong số 27 quốc gia thành viên EU, nhiều nước đã chủ động triển khai hoặc đang cân nhắc các biện pháp cấm hoặc hạn chế trẻ vị thành niên truy cập mạng xã hội. Pháp là một trong những quốc gia tiên phong trong xu hướng này, cùng với Tây Ban Nha, Hy Lạp, Đan Mạch, Áo và Thụy Điển. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn chưa đạt được sự đồng thuận hoàn toàn, điển hình là Estonia phản đối các lệnh cấm tuyệt đối, trong khi một số quốc gia khác vẫn chưa đưa ra lập trường rõ ràng. Việc thiết lập các biện pháp thống nhất trên toàn EU được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng "mỗi nơi một luật", tránh sự phức tạp và khó khăn trong việc áp dụng cho các nền tảng hoạt động xuyên biên giới. Với vai trò điều tiết các nền tảng số đã phần lớn thuộc về Brussels, một quy định chung sẽ dễ dàng được thực thi và mang lại hiệu quả cao hơn trong việc bảo vệ trẻ em trên toàn khối.