Cơ quan Kiểm toán Pháp chỉ trích ưu đãi năng lượng EDF: "Chi phí khổng lồ"

Cơ quan Kiểm toán Quốc gia Pháp vừa công bố báo cáo gay gắt về mức giá năng lượng ưu đãi dành cho nhân viên và người về hưu của Tập đoàn EDF, gọi đây là một "chi phí khổng lồ" không thể duy trì. Phát hiện này đã gây ra làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn lao động, những người đã kêu gọi một cuộc đình công quy mô lớn vào giữa tháng 9 tới.

Chi phí ưu đãi năng lượng "vượt quá mức"

Cơ quan Kiểm toán Quốc gia Pháp (Cour des comptes), một định chế độc lập có vai trò giám sát việc sử dụng ngân sách và tài sản công, vừa công bố một báo cáo chi tiết vào thứ Sáu, ngày 17 tháng 7 vừa qua, tập trung vào công tác quản lý nguồn nhân lực của Tập đoàn năng lượng EDF. Trong báo cáo này, các "vị thẩm phán" của Cour des comptes đã thẳng thừng chỉ trích mức giá năng lượng ưu đãi (điện và khí đốt) mà EDF dành cho đội ngũ nhân viên và người về hưu của mình, mô tả đây là một "chi phí khổng lồ" không thể tiếp tục tồn tại trong tình trạng hiện tại. Theo Cơ quan Kiểm toán, "lợi ích bằng hiện vật về năng lượng" này đại diện cho một "chi phí vượt quá mức", lên tới hơn 700 triệu euro vào năm 2024 chỉ riêng cho Tập đoàn EDF. Ngoài ra, việc duy trì ưu đãi này còn đòi hỏi phải trích lập các "nghĩa vụ xã hội" (passifs sociaux) cho giai đoạn sau khi nhân viên nghỉ hưu, với tổng số tiền ước tính lên đến 3,9 tỷ euro vào cuối năm 2024. Đây là một con số đáng kể, phản ánh gánh nặng tài chính lâu dài từ chính sách này. Mức ưu đãi này không chỉ là một quyền lợi truyền thống mà còn là một phần quan trọng trong "quy chế thợ điện và thợ khí đốt" (statut des électriciens et gaziers) đã tồn tại từ lâu tại Pháp. Nó áp dụng cho cả nhân viên đang làm việc và những người đã nghỉ hưu không chỉ tại EDF – nhà cung cấp điện lịch sử của Pháp – mà còn tại các công ty con và đơn vị kế thừa từ các nhà điều hành năng lượng lịch sử khác như GDF (nay là Engie, chuyên về khí đốt), Enedis (quản lý lưới điện), GRDF (quản lý lưới khí đốt) và một số nhà phân phối năng lượng địa phương khác.

Mức ưu đãi đặc biệt và áp lực cải cách

Báo cáo của Cơ quan Kiểm toán Quốc gia Pháp chỉ rõ rằng những người thụ hưởng mức giá ưu đãi này hiện chỉ phải trả "chưa đến 2% mức giá trung bình của điện hoặc khí đốt mà người tiêu dùng thông thường phải chi trả". Tuy nhiên, con số này đã bị một số đại diện công đoàn phản đối, cho rằng nó không phản ánh đúng thực tế. Trước những phát hiện này, chính phủ Pháp đang tích cực xem xét việc cắt giảm "tarif agent" (mức giá ưu đãi dành cho nhân viên). Quyết định này được đưa ra sau khi Bộ Năng lượng nhận được "thông báo chính thức từ Cơ quan Kiểm toán" yêu cầu "tuân thủ việc định giá chênh lệch này... giữa mức giá ưu đãi và giá trị thực của năng lượng". Điều này cho thấy áp lực từ cơ quan giám sát tài chính công đối với chính phủ trong việc quản lý hiệu quả ngân sách. Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính, ông Roland Lescure, đã nhấn mạnh sự cần thiết của "một lộ trình xã hội phù hợp" cho quá trình cải cách này, ngụ ý rằng mọi thay đổi cần được thực hiện một cách thận trọng và có sự tham vấn. Vấn đề này dự kiến sẽ được chính thức quyết định thông qua một sắc lệnh bộ trưởng trong thời gian tới.