Mỹ áp thuế quan mới lên Liên minh châu Âu và 60 nền kinh tế, gây lo ngại toàn cầu

Kể từ sáng thứ Sáu (24/7/2026), chính quyền Mỹ đã chính thức áp dụng các mức thuế quan mới lên hàng hóa nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) và khoảng 60 nền kinh tế khác trên thế giới. Động thái này diễn ra ngay sau khi các loại thuế tạm thời được ban hành vào tháng 2 vừa qua hết hiệu lực, tiếp tục gây ra làn sóng phản đối mạnh mẽ từ nhiều quốc gia đồng minh, bao gồm Úc, Nhật Bản và New Zealand.

Chính sách thuế quan mới và phạm vi ảnh hưởng

Quyết định áp dụng thuế quan mới đã được chính quyền Mỹ xác nhận vào tối thứ Năm (23/7/2026), và có hiệu lực từ 6 giờ 01 phút sáng thứ Sáu theo giờ Pháp (tức 0 giờ 01 phút sáng theo giờ New York). Theo đó, khoảng 60 nền kinh tế, trong đó có các đối tác thương mại lớn như Liên minh châu Âu, Canada và Brazil, sẽ phải đối mặt với mức thuế bổ sung từ 10% đến 12,5% đối với một số sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ. Các mặt hàng năng lượng và nguyên liệu thô không được sản xuất tại Mỹ được cho là nằm ngoài phạm vi áp dụng của các mức thuế này.

Làn sóng phản đối từ các đồng minh

Ngay cả trước khi các mức thuế mới có hiệu lực, nhiều quốc gia vốn là đồng minh thân cận của Mỹ đã lên tiếng chỉ trích gay gắt. Chính phủ Úc gọi các rào cản thuế quan này là 'vô căn cứ', trong khi New Zealand bày tỏ sự 'vô cùng thất vọng'. Phía Nhật Bản cũng đã lên tiếng 'lấy làm tiếc' về động thái này của Washington. Những phản ứng mạnh mẽ từ các đối tác quan trọng tại châu Á cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề và những lo ngại về sự rạn nứt trong quan hệ thương mại quốc tế.

Lý do từ Washington: Chống lao động cưỡng bức

Chính quyền Mỹ giải thích rằng các mức thuế mới là kết quả của một cuộc điều tra toàn diện được Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) khởi xướng từ giữa tháng 3. Mục tiêu của cuộc điều tra là nhằm xác định liệu các đối tác thương mại của Mỹ đã loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm có nguồn gốc từ lao động cưỡng bức khỏi chuỗi cung ứng của họ hay chưa. Một đại diện của USTR đã chia sẻ trên CNN rằng Mỹ 'tìm cách chấm dứt hoạt động thương mại các loại sản phẩm này'. Các quốc gia mà Mỹ đánh giá là có luật pháp 'chưa đầy đủ' trong việc chống lao động cưỡng bức sẽ phải chịu mức thuế 10% trên một số sản phẩm. Trong số đó có các thành viên của Liên minh châu Âu (bao gồm Pháp), Vương quốc Anh, Mexico và Canada – những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ. Khoảng 40 quốc gia khác, ví dụ như Trung Quốc, Nhật Bản, Thụy Sĩ và Hàn Quốc, sẽ phải chịu mức thuế cao hơn là 12,5%.

Tiếp nối chính sách thương mại từ tháng 2

Các mức thuế quan mới này được xem là sự tiếp nối của các loại thuế tạm thời 10% đã được áp dụng vào tháng 2 vừa qua, với thời hạn 150 ngày. Quyết định áp thuế tạm thời khi đó được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết hủy bỏ phần lớn các loại thuế bổ sung đã được áp dụng kể từ khi chính quyền hiện tại trở lại Nhà Trắng. Điều này cho thấy một xu hướng nhất quán trong chính sách thương mại của Mỹ nhằm tái cấu trúc các mối quan hệ kinh tế toàn cầu theo hướng có lợi hơn cho Washington.